คู่มือมือใหม่ใช้เครื่องตัดพลาสม่า ต้องรู้อะไรบ้าง ?

1. เครื่องตัดพลาสม่าคืออะไร?

เครื่องตัดพลาสม่า (Plasma Cutter) คืออุปกรณ์ตัดโลหะที่ใช้กระแสไฟฟ้าแรงสูงทำให้แก๊สกลายเป็นพลาสม่า ซึ่งมีอุณหภูมิสูงถึง 15,000–25,000°C มากพอที่จะหลอมละลายและเป่าโลหะออกจากแนวตัดได้อย่างรวดเร็ว

โลหะที่ใช้ตัดได้:

  • เหล็กอ่อน (Mild Steel) — ตัดได้ดีที่สุด รอยตัดสะอาด เหมาะสำหรับมือใหม่
  • สแตนเลส — ตัดได้ดี ควรใช้แก๊สไนโตรเจนหรืออากาศแห้ง
  • อะลูมิเนียม — ตัดได้ ต้องปรับกระแสไฟให้เหมาะสม รอยตัดอาจหยาบกว่า
  • ข้อควรระวัง: ไม้, พลาสติก, วัสดุที่ไม่นำไฟฟ้า — ตัดไม่ได้
💡 พลาสม่า vs. แก๊สตัด vs. เลเซอร์ตัดพลาสม่าเหมาะกับงานภาคสนาม ราคาเครื่องไม่แพง — แก๊สตัด (OFC) ใช้กับเหล็กหนาได้ดีแต่ตัดสแตนเลสไม่ได้ — เลเซอร์ตัดละเอียดสูงแต่ราคาแพงมาก

2. หลักการทำงานของเครื่องตัดพลาสม่า

เครื่องทำงานผ่าน 4 ขั้นตอนหลักที่เกิดขึ้นในทอร์ชตัด:

  1. Pilot Arc: เครื่องปล่อยกระแสไฟฟ้าแรงสูงระหว่างหัวทอร์ชกับอิเล็กโทรด สร้างอาร์กเริ่มต้น
  2. แก๊สผ่านอาร์ก: อากาศหรือแก๊สถูกบีบอัดผ่านช่องแคบ กระทบอาร์กกลายเป็น Plasma สีฟ้า/ขาวร้อนจัด
  3. Transfer Arc: เมื่อทอร์ชเข้าใกล้ชิ้นงาน กระแสไฟไหลผ่านพลาสม่าสู่โลหะที่ต่อกราวด์
  4. ตัดและเป่า: ความร้อนหลอมโลหะ กระแสแก๊สที่พุ่งออกมาเป่าโลหะหลอมออกจากแนวตัด
🔑 จุดสำคัญชิ้นงานต้องต่อกราวด์กับเครื่องตลอดเวลา — ถ้าลืมต่อสาย Ground เครื่องจะไม่ตัด!

3. อุปกรณ์ความปลอดภัย — ห้ามข้ามขั้นตอนนี้!

⚠️ อันตรายจากการตัดพลาสม่าแสง UV/IR รุนแรงมาก (ตาบอดได้), ประกายไฟกระเด็นไกล 5–10 เมตร, ควันโลหะเป็นพิษ, กระแสไฟฟ้าแรงสูง และเสียงดังถาวร — ต้องสวมอุปกรณ์ครบทุกครั้ง
อุปกรณ์รายละเอียด
😎 หน้ากากตัดพลาสม่าAuto-Darkening Shade 9–12 ห้ามใช้แว่นเชื่อมธรรมดา
🧤 ถุงมือหนังป้องกันประกายไฟและความร้อน ควรเป็นถุงมือเชื่อมหนัง
👕 เสื้อผ้ากันไฟห้ามใส่เสื้อสังเคราะห์ ต้องเป็นฝ้าย/หนัง ไม่ช่วงแขน
😷 หน้ากากกรองฝุ่นควันโลหะเป็นพิษ ใช้ N95 หรือ P100 ทำงานในที่อากาศถ่ายเท
👂 ที่อุดหูเสียงตัดดังมาก 100+ dB ใส่ทุกครั้งเพื่อป้องกันหูเสื่อม
👟 รองเท้าหัวเหล็กป้องกันชิ้นงานร้อนหล่น และไฟฟ้าช็อต อย่าใส่รองเท้าผ้าใบ
🔥 เตรียมพื้นที่ทำงานด้วยเอาวัสดุติดไฟออกให้ห่างอย่างน้อย 5 เมตร, มีถังดับเพลิงใกล้มือ, ห้ามตัดใกล้ถังแก๊ส/เชื้อเพลิง, ตรวจสอบพื้นที่ด้านล่างชิ้นงานว่าไม่มีวัสดุติดไฟ

4. การเตรียมเครื่องก่อนใช้งาน

การเตรียมที่ถูกต้องช่วยให้ตัดสะอาดและยืดอายุอะไหล่ทอร์ชได้มาก ทำตามขั้นตอนนี้ทุกครั้ง:

  1. ตรวจสอบสายและข้อต่อ — ดูว่าสายไม่แตก ข้อต่อทอร์ชแน่นดี ไม่มีรอยชำรุด
  2. ตรวจอิเล็กโทรดและหัวพ่น (Nozzle) — ดูการสึกหรอ ถ้ารูตรงกลางใหญ่/บิดเบี้ยวให้เปลี่ยน
  3. ต่อแหล่งจ่ายอากาศ — ตั้งแรงดันตามที่เครื่องระบุ (มักอยู่ที่ 60–90 PSI) ใช้อากาศแห้ง ไม่มีน้ำมัน
  4. ต่อสาย Ground (คลิปดิน) — หนีบกับชิ้นงานโดยตรง ไม่ใช่โต๊ะหรือ Jig
  5. ตั้งค่าแอมป์ — ดูความหนาชิ้นงาน แล้วตั้งตามตาราง (ดูในหัวข้อ 6)
  6. ทดสอบบนเศษโลหะ — ตัดทดสอบก่อนลงชิ้นงานจริงเสมอ
💧 น้ำในสายอากาศ — ปัญหาที่มือใหม่มองข้ามความชื้นในอากาศทำลายอิเล็กโทรดและนอซเซิลเร็วมาก ควรติดตั้ง Air Filter/Dryer ในสายอากาศ และระบายน้ำออกจากถังปั๊มทุกวัน

5. เทคนิคการตัดที่ถูกต้อง

หลักการพื้นฐาน

เทคนิครายละเอียด
📏 ระยะห่างทอร์ช (Standoff Distance)ห่าง 3–6 มม. จากชิ้นงาน (ดูคู่มือเครื่อง) ใกล้เกินหัวสึก ไกลเกินตัดไม่ลึก
📐 มุมทอร์ชตั้งฉากกับชิ้นงาน 90° เอียงเล็กน้อยได้ตามทิศทางเดินเพื่อความสะดวก
🚶 ความเร็วเดินดูประกายไฟด้านล่าง ควรพุ่งออก 15–20° ถ้าตรงแสดงว่าเดินช้าไป
▶️ จุดเริ่มต้นเริ่มที่ขอบชิ้นงานก่อน หรือเจาะรูนำก่อนตัดตรงกลาง
🎯 เคล็ดลับ Proใช้ไม้บรรทัดโลหะหรือ Straightedge เป็น Guide ขณะตัด จะได้รอยตัดตรงสวยโดยไม่ต้องขีดเส้น

การเจาะรู (Piercing) ในกลางชิ้นงาน

  • เอียงทอร์ช 30–45° ก่อนกดไกปืน เพื่อให้โลหะหลอมกระเด็นออกด้านข้าง ไม่สะท้อนกลับมาที่หัวพ่น
  • พอ Arc Transfer แล้วค่อยๆ ตั้งทอร์ชกลับ 90° แล้วเริ่มเดิน
  • สำหรับเหล็กหนา > 10 มม. ควรใช้ Piercing กระแสสูงกว่าปกติ 10–15A

6. ตารางตั้งค่าแอมป์ตามความหนาโลหะ

ใช้ตารางนี้เป็นจุดเริ่มต้น แล้วปรับตามผลที่ได้จริง เนื่องจากแต่ละเครื่องอาจแตกต่างกัน

ความหนา (มม.)กระแส (Amp)ความเร็วเดินแรงดันอากาศ (PSI)หมายเหตุ
1–3 มม.20–30Aเร็ว (500–1,000 mm/min)60–65ระวังโลหะบิดงอจากความร้อน
3–6 มม.30–50Aปานกลาง (300–500 mm/min)65–70ความหนาทั่วไปสำหรับมือใหม่
6–12 มม.50–70Aช้า (150–300 mm/min)70–80เช็ครอยตัดด้านล่างให้ทะลุ
12–20 มม.70–90Aช้ามาก (<150 mm/min)80–90ควรมีประสบการณ์พอสมควร
>20 มม.90A+ช้าที่สุด85–90ต้องใช้เครื่อง High-Amperage
⚠️ Duty Cycle คืออะไร? ทำไมต้องรู้?Duty Cycle 60% ที่ 40A หมายความว่าเครื่องตัดต่อเนื่องได้ 6 นาที ต้องพักให้เครื่องเย็น 4 นาที ถ้าฝืนใช้ต่อ เครื่องจะ Overheat และพังก่อนกำหนด ตรวจสอบ Duty Cycle ของเครื่องคุณก่อนใช้งาน

7. ข้อผิดพลาดที่มือใหม่มักทำ (และวิธีแก้)

ปัญหาสาเหตุวิธีแก้
Arc ไม่ติด / ดับบ่อยไม่ต่อ Ground, หัวพ่นสึก, แรงดันอากาศต่ำตรวจสาย Ground, เปลี่ยนนอซเซิล, ตั้ง PSI ให้ถูก
รอยตัดหยาบ มี Slag เยอะกระแสสูงหรือต่ำเกิน, เดินช้าไปปรับแอมป์, เพิ่มความเร็วเดิน
รอยตัดเป็นมุมเอียง (Bevel)ทอร์ชไม่ตั้งฉาก, ระยะห่างไม่คงที่ใช้ Guide, ฝึกควบคุมมือให้นิ่ง
หัวพ่นสึกเร็วระยะห่างใกล้เกิน, น้ำในอากาศ, แอมป์เกินรักษา Standoff, ติดตั้ง Air Dryer
ตัดไม่ทะลุตรงกลางเดินเร็วเกิน, กระแสต่ำเกินลดความเร็ว หรือเพิ่มแอมป์
เครื่อง Overheat หยุดกลางคันใช้งานเกิน Duty Cycleพักเครื่องตามรอบ Duty Cycle

8. การดูแลรักษาเครื่องและอะไหล่

อะไหล่ทอร์ชสึกหรอตามการใช้งาน รู้จักเปลี่ยนให้ถูกเวลาช่วยประหยัดต้นทุนได้มาก

อะไหล่เงื่อนไขการเปลี่ยน
อิเล็กโทรด (Electrode)เปลี่ยนเมื่อหลุมตรงกลางลึก > 1.5 มม. หรือรอยตัดเริ่มหยาบ
หัวพ่น (Nozzle)เปลี่ยนเมื่อรูบิดเบี้ยว หรือมีรอยไหม้ที่ปาก เปลี่ยนพร้อมอิเล็กโทรดได้เลย
Swirl Ring / Shieldตรวจสอบทุกครั้งที่เปลี่ยนอะไหล่ ถ้ามีรอยแตกหรือไหม้ต้องเปลี่ยน
การทำความสะอาดเครื่องเป่าฝุ่นด้วยลมอัดทุกอาทิตย์ ตรวจสายไฟและสายอากาศก่อนใช้ทุกครั้ง
✅ Tip ประหยัดอะไหล่ปล่อยให้อากาศไหลผ่านทอร์ช 2–3 วินาทีหลังตัดเสร็จก่อนปิดเครื่อง ช่วยลดความร้อนและยืดอายุอิเล็กโทรดได้อย่างมีนัยสำคัญ

สัญญาณที่ต้องเปลี่ยนอะไหล่:

  • รอยตัดเริ่มหยาบหรือ Arc ไม่นิ่ง — เปลี่ยนอิเล็กโทรด + นอซเซิลทันที
  • เริ่มได้ยินเสียงผิดปกติจากทอร์ช — หยุดตรวจสอบก่อนใช้ต่อ
  • ใช้งานหนักทุกวัน ควรเปลี่ยนอะไหล่ทุก 1–2 ชั่วโมงการใช้งาน

คำถามที่พบบ่อย

ต้องมีประสบการณ์เชื่อมไฟฟ้าก่อนไหมถึงจะใช้พลาสม่าได้?

ไม่จำเป็น เครื่องตัดพลาสม่าใช้งานง่ายกว่าการเชื่อมไฟฟ้า เพราะแค่ “เดิน” ทอร์ชตามแนวตัด ไม่ต้องสร้าง Pool เหมือนการเชื่อม แต่ควรเรียนรู้ความปลอดภัยและฝึกบนเศษโลหะก่อนเสมอ

ใช้ปั๊มลมบ้านธรรมดาได้ไหม?

 ได้ถ้าปั๊มให้แรงดันและปริมาณลมเพียงพอ (ดูค่า CFM ที่เครื่องพลาสม่าระบุ) ปั๊มขนาดเล็กมักไม่พอสำหรับเครื่อง 50A+ ต้องระบายน้ำออกจากถังปั๊มทุกวันและติดตั้ง Air Filter/Dryer ด้วย

ใช้ไฟบ้าน 220V ตัดได้ไหม? ต้องใช้ไฟ 380V ไหม?

เครื่องพลาสม่าส่วนใหญ่สำหรับมือใหม่และ SME ใช้ไฟ 220V ได้ เครื่องที่ต้องการ 380V มักเป็นเครื่องอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ 100A+ ตรวจสอบ Spec เครื่องก่อนซื้อเสมอ

ทำไมตัดแล้วมีขอบหยัก (Dross) เยอะ?

Dross เกิดจากกระแสต่ำเกิน, เดินช้าไป, หรือระยะห่างทอร์ชไม่ถูกต้อง ลองเพิ่มความเร็วเดินหรือแอมป์ก่อน ถ้ายังไม่หายให้ตรวจสอบอิเล็กโทรดและนอซเซิลว่าสึกหรือไม่

งบเท่าไหร่ถึงเริ่มต้นได้?

เครื่องพลาสม่าสำหรับมือใหม่ (20–40A) เริ่มต้นประมาณ 5,000–12,000 บาท, เครื่องระดับกลาง (50–80A) 15,000–35,000 บาท เพิ่มงบสำหรับ Air Filter, อุปกรณ์ความปลอดภัย และอะไหล่สำรองอีก 2,000–3,000 บาท

📍ร้าน วรพล อินดัสตรี้ ซัพพลาย จำหน่ายเครื่องตัดพลาสม่า KOVET ในราคาที่โรงงานและช่างอาชีพไว้วางใจ พร้อมทีมงานที่ให้คำปรึกษาก่อนซื้อ และดูแลหลังการขายอย่างจริงจัง เพราะเราเข้าใจว่าเครื่องมือหยุด งานก็หยุดตาม

👉ดูรายละเอียด เครื่องตัด KOVET CUT-40S 40A. 

ดูรายละเอียด เครื่องตัดพลาสม่า ทั้งหมดที่นี่

ติดตามได้ที่ Fanpage

kovet cut40s 02 result
Scroll to Top