1. เครื่องตัดพลาสม่าคืออะไร?
เครื่องตัดพลาสม่า (Plasma Cutter) คืออุปกรณ์ตัดโลหะที่ใช้กระแสไฟฟ้าแรงสูงทำให้แก๊สกลายเป็นพลาสม่า ซึ่งมีอุณหภูมิสูงถึง 15,000–25,000°C มากพอที่จะหลอมละลายและเป่าโลหะออกจากแนวตัดได้อย่างรวดเร็ว
โลหะที่ใช้ตัดได้:
- เหล็กอ่อน (Mild Steel) — ตัดได้ดีที่สุด รอยตัดสะอาด เหมาะสำหรับมือใหม่
- สแตนเลส — ตัดได้ดี ควรใช้แก๊สไนโตรเจนหรืออากาศแห้ง
- อะลูมิเนียม — ตัดได้ ต้องปรับกระแสไฟให้เหมาะสม รอยตัดอาจหยาบกว่า
- ข้อควรระวัง: ไม้, พลาสติก, วัสดุที่ไม่นำไฟฟ้า — ตัดไม่ได้
| 💡 พลาสม่า vs. แก๊สตัด vs. เลเซอร์ตัดพลาสม่าเหมาะกับงานภาคสนาม ราคาเครื่องไม่แพง — แก๊สตัด (OFC) ใช้กับเหล็กหนาได้ดีแต่ตัดสแตนเลสไม่ได้ — เลเซอร์ตัดละเอียดสูงแต่ราคาแพงมาก |
2. หลักการทำงานของเครื่องตัดพลาสม่า
เครื่องทำงานผ่าน 4 ขั้นตอนหลักที่เกิดขึ้นในทอร์ชตัด:
- Pilot Arc: เครื่องปล่อยกระแสไฟฟ้าแรงสูงระหว่างหัวทอร์ชกับอิเล็กโทรด สร้างอาร์กเริ่มต้น
- แก๊สผ่านอาร์ก: อากาศหรือแก๊สถูกบีบอัดผ่านช่องแคบ กระทบอาร์กกลายเป็น Plasma สีฟ้า/ขาวร้อนจัด
- Transfer Arc: เมื่อทอร์ชเข้าใกล้ชิ้นงาน กระแสไฟไหลผ่านพลาสม่าสู่โลหะที่ต่อกราวด์
- ตัดและเป่า: ความร้อนหลอมโลหะ กระแสแก๊สที่พุ่งออกมาเป่าโลหะหลอมออกจากแนวตัด
| 🔑 จุดสำคัญชิ้นงานต้องต่อกราวด์กับเครื่องตลอดเวลา — ถ้าลืมต่อสาย Ground เครื่องจะไม่ตัด! |
3. อุปกรณ์ความปลอดภัย — ห้ามข้ามขั้นตอนนี้!
| ⚠️ อันตรายจากการตัดพลาสม่าแสง UV/IR รุนแรงมาก (ตาบอดได้), ประกายไฟกระเด็นไกล 5–10 เมตร, ควันโลหะเป็นพิษ, กระแสไฟฟ้าแรงสูง และเสียงดังถาวร — ต้องสวมอุปกรณ์ครบทุกครั้ง |
| อุปกรณ์ | รายละเอียด |
|---|---|
| 😎 หน้ากากตัดพลาสม่า | Auto-Darkening Shade 9–12 ห้ามใช้แว่นเชื่อมธรรมดา |
| 🧤 ถุงมือหนัง | ป้องกันประกายไฟและความร้อน ควรเป็นถุงมือเชื่อมหนัง |
| 👕 เสื้อผ้ากันไฟ | ห้ามใส่เสื้อสังเคราะห์ ต้องเป็นฝ้าย/หนัง ไม่ช่วงแขน |
| 😷 หน้ากากกรองฝุ่น | ควันโลหะเป็นพิษ ใช้ N95 หรือ P100 ทำงานในที่อากาศถ่ายเท |
| 👂 ที่อุดหู | เสียงตัดดังมาก 100+ dB ใส่ทุกครั้งเพื่อป้องกันหูเสื่อม |
| 👟 รองเท้าหัวเหล็ก | ป้องกันชิ้นงานร้อนหล่น และไฟฟ้าช็อต อย่าใส่รองเท้าผ้าใบ |
| 🔥 เตรียมพื้นที่ทำงานด้วยเอาวัสดุติดไฟออกให้ห่างอย่างน้อย 5 เมตร, มีถังดับเพลิงใกล้มือ, ห้ามตัดใกล้ถังแก๊ส/เชื้อเพลิง, ตรวจสอบพื้นที่ด้านล่างชิ้นงานว่าไม่มีวัสดุติดไฟ |
4. การเตรียมเครื่องก่อนใช้งาน
การเตรียมที่ถูกต้องช่วยให้ตัดสะอาดและยืดอายุอะไหล่ทอร์ชได้มาก ทำตามขั้นตอนนี้ทุกครั้ง:
- ตรวจสอบสายและข้อต่อ — ดูว่าสายไม่แตก ข้อต่อทอร์ชแน่นดี ไม่มีรอยชำรุด
- ตรวจอิเล็กโทรดและหัวพ่น (Nozzle) — ดูการสึกหรอ ถ้ารูตรงกลางใหญ่/บิดเบี้ยวให้เปลี่ยน
- ต่อแหล่งจ่ายอากาศ — ตั้งแรงดันตามที่เครื่องระบุ (มักอยู่ที่ 60–90 PSI) ใช้อากาศแห้ง ไม่มีน้ำมัน
- ต่อสาย Ground (คลิปดิน) — หนีบกับชิ้นงานโดยตรง ไม่ใช่โต๊ะหรือ Jig
- ตั้งค่าแอมป์ — ดูความหนาชิ้นงาน แล้วตั้งตามตาราง (ดูในหัวข้อ 6)
- ทดสอบบนเศษโลหะ — ตัดทดสอบก่อนลงชิ้นงานจริงเสมอ
| 💧 น้ำในสายอากาศ — ปัญหาที่มือใหม่มองข้ามความชื้นในอากาศทำลายอิเล็กโทรดและนอซเซิลเร็วมาก ควรติดตั้ง Air Filter/Dryer ในสายอากาศ และระบายน้ำออกจากถังปั๊มทุกวัน |
5. เทคนิคการตัดที่ถูกต้อง
หลักการพื้นฐาน
| เทคนิค | รายละเอียด |
|---|---|
| 📏 ระยะห่างทอร์ช (Standoff Distance) | ห่าง 3–6 มม. จากชิ้นงาน (ดูคู่มือเครื่อง) ใกล้เกินหัวสึก ไกลเกินตัดไม่ลึก |
| 📐 มุมทอร์ช | ตั้งฉากกับชิ้นงาน 90° เอียงเล็กน้อยได้ตามทิศทางเดินเพื่อความสะดวก |
| 🚶 ความเร็วเดิน | ดูประกายไฟด้านล่าง ควรพุ่งออก 15–20° ถ้าตรงแสดงว่าเดินช้าไป |
| ▶️ จุดเริ่มต้น | เริ่มที่ขอบชิ้นงานก่อน หรือเจาะรูนำก่อนตัดตรงกลาง |
| 🎯 เคล็ดลับ Proใช้ไม้บรรทัดโลหะหรือ Straightedge เป็น Guide ขณะตัด จะได้รอยตัดตรงสวยโดยไม่ต้องขีดเส้น |
การเจาะรู (Piercing) ในกลางชิ้นงาน
- เอียงทอร์ช 30–45° ก่อนกดไกปืน เพื่อให้โลหะหลอมกระเด็นออกด้านข้าง ไม่สะท้อนกลับมาที่หัวพ่น
- พอ Arc Transfer แล้วค่อยๆ ตั้งทอร์ชกลับ 90° แล้วเริ่มเดิน
- สำหรับเหล็กหนา > 10 มม. ควรใช้ Piercing กระแสสูงกว่าปกติ 10–15A
6. ตารางตั้งค่าแอมป์ตามความหนาโลหะ
ใช้ตารางนี้เป็นจุดเริ่มต้น แล้วปรับตามผลที่ได้จริง เนื่องจากแต่ละเครื่องอาจแตกต่างกัน
| ความหนา (มม.) | กระแส (Amp) | ความเร็วเดิน | แรงดันอากาศ (PSI) | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| 1–3 มม. | 20–30A | เร็ว (500–1,000 mm/min) | 60–65 | ระวังโลหะบิดงอจากความร้อน |
| 3–6 มม. | 30–50A | ปานกลาง (300–500 mm/min) | 65–70 | ความหนาทั่วไปสำหรับมือใหม่ |
| 6–12 มม. | 50–70A | ช้า (150–300 mm/min) | 70–80 | เช็ครอยตัดด้านล่างให้ทะลุ |
| 12–20 มม. | 70–90A | ช้ามาก (<150 mm/min) | 80–90 | ควรมีประสบการณ์พอสมควร |
| >20 มม. | 90A+ | ช้าที่สุด | 85–90 | ต้องใช้เครื่อง High-Amperage |
| ⚠️ Duty Cycle คืออะไร? ทำไมต้องรู้?Duty Cycle 60% ที่ 40A หมายความว่าเครื่องตัดต่อเนื่องได้ 6 นาที ต้องพักให้เครื่องเย็น 4 นาที ถ้าฝืนใช้ต่อ เครื่องจะ Overheat และพังก่อนกำหนด ตรวจสอบ Duty Cycle ของเครื่องคุณก่อนใช้งาน |
7. ข้อผิดพลาดที่มือใหม่มักทำ (และวิธีแก้)
| ปัญหา | สาเหตุ | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| Arc ไม่ติด / ดับบ่อย | ไม่ต่อ Ground, หัวพ่นสึก, แรงดันอากาศต่ำ | ตรวจสาย Ground, เปลี่ยนนอซเซิล, ตั้ง PSI ให้ถูก |
| รอยตัดหยาบ มี Slag เยอะ | กระแสสูงหรือต่ำเกิน, เดินช้าไป | ปรับแอมป์, เพิ่มความเร็วเดิน |
| รอยตัดเป็นมุมเอียง (Bevel) | ทอร์ชไม่ตั้งฉาก, ระยะห่างไม่คงที่ | ใช้ Guide, ฝึกควบคุมมือให้นิ่ง |
| หัวพ่นสึกเร็ว | ระยะห่างใกล้เกิน, น้ำในอากาศ, แอมป์เกิน | รักษา Standoff, ติดตั้ง Air Dryer |
| ตัดไม่ทะลุตรงกลาง | เดินเร็วเกิน, กระแสต่ำเกิน | ลดความเร็ว หรือเพิ่มแอมป์ |
| เครื่อง Overheat หยุดกลางคัน | ใช้งานเกิน Duty Cycle | พักเครื่องตามรอบ Duty Cycle |
8. การดูแลรักษาเครื่องและอะไหล่
อะไหล่ทอร์ชสึกหรอตามการใช้งาน รู้จักเปลี่ยนให้ถูกเวลาช่วยประหยัดต้นทุนได้มาก
| อะไหล่ | เงื่อนไขการเปลี่ยน |
|---|---|
| อิเล็กโทรด (Electrode) | เปลี่ยนเมื่อหลุมตรงกลางลึก > 1.5 มม. หรือรอยตัดเริ่มหยาบ |
| หัวพ่น (Nozzle) | เปลี่ยนเมื่อรูบิดเบี้ยว หรือมีรอยไหม้ที่ปาก เปลี่ยนพร้อมอิเล็กโทรดได้เลย |
| Swirl Ring / Shield | ตรวจสอบทุกครั้งที่เปลี่ยนอะไหล่ ถ้ามีรอยแตกหรือไหม้ต้องเปลี่ยน |
| การทำความสะอาดเครื่อง | เป่าฝุ่นด้วยลมอัดทุกอาทิตย์ ตรวจสายไฟและสายอากาศก่อนใช้ทุกครั้ง |
| ✅ Tip ประหยัดอะไหล่ปล่อยให้อากาศไหลผ่านทอร์ช 2–3 วินาทีหลังตัดเสร็จก่อนปิดเครื่อง ช่วยลดความร้อนและยืดอายุอิเล็กโทรดได้อย่างมีนัยสำคัญ |
สัญญาณที่ต้องเปลี่ยนอะไหล่:
- รอยตัดเริ่มหยาบหรือ Arc ไม่นิ่ง — เปลี่ยนอิเล็กโทรด + นอซเซิลทันที
- เริ่มได้ยินเสียงผิดปกติจากทอร์ช — หยุดตรวจสอบก่อนใช้ต่อ
- ใช้งานหนักทุกวัน ควรเปลี่ยนอะไหล่ทุก 1–2 ชั่วโมงการใช้งาน
คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีประสบการณ์เชื่อมไฟฟ้าก่อนไหมถึงจะใช้พลาสม่าได้?
ไม่จำเป็น เครื่องตัดพลาสม่าใช้งานง่ายกว่าการเชื่อมไฟฟ้า เพราะแค่ “เดิน” ทอร์ชตามแนวตัด ไม่ต้องสร้าง Pool เหมือนการเชื่อม แต่ควรเรียนรู้ความปลอดภัยและฝึกบนเศษโลหะก่อนเสมอ
ใช้ปั๊มลมบ้านธรรมดาได้ไหม?
ได้ถ้าปั๊มให้แรงดันและปริมาณลมเพียงพอ (ดูค่า CFM ที่เครื่องพลาสม่าระบุ) ปั๊มขนาดเล็กมักไม่พอสำหรับเครื่อง 50A+ ต้องระบายน้ำออกจากถังปั๊มทุกวันและติดตั้ง Air Filter/Dryer ด้วย
ใช้ไฟบ้าน 220V ตัดได้ไหม? ต้องใช้ไฟ 380V ไหม?
เครื่องพลาสม่าส่วนใหญ่สำหรับมือใหม่และ SME ใช้ไฟ 220V ได้ เครื่องที่ต้องการ 380V มักเป็นเครื่องอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ 100A+ ตรวจสอบ Spec เครื่องก่อนซื้อเสมอ
ทำไมตัดแล้วมีขอบหยัก (Dross) เยอะ?
Dross เกิดจากกระแสต่ำเกิน, เดินช้าไป, หรือระยะห่างทอร์ชไม่ถูกต้อง ลองเพิ่มความเร็วเดินหรือแอมป์ก่อน ถ้ายังไม่หายให้ตรวจสอบอิเล็กโทรดและนอซเซิลว่าสึกหรือไม่
งบเท่าไหร่ถึงเริ่มต้นได้?
เครื่องพลาสม่าสำหรับมือใหม่ (20–40A) เริ่มต้นประมาณ 5,000–12,000 บาท, เครื่องระดับกลาง (50–80A) 15,000–35,000 บาท เพิ่มงบสำหรับ Air Filter, อุปกรณ์ความปลอดภัย และอะไหล่สำรองอีก 2,000–3,000 บาท
📍ร้าน วรพล อินดัสตรี้ ซัพพลาย จำหน่ายเครื่องตัดพลาสม่า KOVET ในราคาที่โรงงานและช่างอาชีพไว้วางใจ พร้อมทีมงานที่ให้คำปรึกษาก่อนซื้อ และดูแลหลังการขายอย่างจริงจัง เพราะเราเข้าใจว่าเครื่องมือหยุด งานก็หยุดตาม
👉ดูรายละเอียด เครื่องตัด KOVET CUT-40S 40A.
ดูรายละเอียด เครื่องตัดพลาสม่า ทั้งหมดที่นี่

